Wartość referencyjna Katastru. Stan sprawy

Barometr Hiszpanii śledzi tu status prawny wartości referencyjnej Katastru, bez porady dla konkretnego przypadku i bez wyliczeń. Strona opisuje przepisy, orzecznictwo i etapy sprawy, według stanu na dzień ostatniej aktualizacji podanej wyżej.

Co to jest wartość referencyjna

Wartość referencyjna to kwota, którą co roku ustala Kataster, dla nieruchomości, którym zostaje przypisana, na podstawie cen zapisanych w aktach notarialnych. Od 1 stycznia 2022 roku, jeśli nieruchomość ją ma, jest wartością przyjmowaną dla tej nieruchomości przy odpłatnym nabyciu z rynku wtórnego (ITP) oraz przy spadkach i darowiznach (ISD), zgodnie z przepisem końcowym trzecim ustawy o Katastrze Nieruchomości (TRLCI), w brzmieniu nadanym ustawą 11/2021 z 9 lipca o środkach zapobiegania oszustwom podatkowym i ich zwalczania (BOE-A-2021-11473, 10 lipca 2021). Podstawą opodatkowania w ITP jest wartość referencyjna, chyba że wartość zadeklarowana przez strony lub cena zapłacona są wyższe (art. 10 TRLITPAJD, BOE-A-1993-25359). W ISD wartość referencyjna jest wartością nieruchomości, chyba że zadeklarowana jest wyższa; całą podstawę opodatkowania spadku lub darowizny liczy się potem, z odliczeniem ciężarów i długów (art. 9 LISD, BOE-A-1987-28141). Wartość referencyjna to inna liczba niż wartość katastralna, która jest podstawą podatku od nieruchomości (IBI).

Oś czasu

• 1 stycznia 2022. Wartość referencyjna staje się wartością przyjmowaną w ITP i ISD dla nieruchomości, które ją mają, dla zdarzeń podatkowych od tej daty, na mocy ustawy 11/2021 z 9 lipca 2021 (BOE-A-2021-11473).
• 19 marca 2026. Trybunał Konstytucyjny publikuje w BOE wyrok 13/2026. Utrzymuje badane przepisy i potwierdza, że wartość można obalić dowodem przeciwnym, w tym opinią biegłego (BOE-A-2026-6480, Dziennik Urzędowy (BOE) nr 69).
• 29 kwietnia 2026. Sąd Najwyższy postanowieniem przyjmuje skargę kasacyjną 8442/2024 dotyczącą wykładni art. 10 TRLITPAJD i przepisu końcowego trzeciego TRLCI (BOE-B-2026-30353).

Co może dziś zrobić podatnik

Ten rozdział opisuje ogólne możliwości przewidziane w przepisach, a nie poradę dla konkretnego przypadku. Podatnik, który uważa, że zastosowana wartość referencyjna przewyższa wartość rynkową jego nieruchomości, może, zależnie od terminu i etapu postępowania, złożyć wniosek o korektę deklaracji podatkowej (autoliquidación), zaskarżyć wymiar podatku (liquidación) ustalony przez administrację podatkową albo przedstawić dowód przeciwny, w tym opinię biegłego, na zasadach, które dopuścił Trybunał Konstytucyjny w wyroku 13/2026. Każda z tych ścieżek ma własne terminy i wymogi formalne, a ich ocena w konkretnym przypadku wymaga porady zawodowego doradcy podatkowego lub prawnika.